Suy hao quang (attenuation) là mức tín hiệu ánh sáng mất đi trên đường truyền, tính bằng dB. Hiểu và tính đúng suy hao là kỹ năng cốt lõi khi thiết kế tuyến cáp quang: quyết định tuyến chạy được bao xa, chọn module quang loại nào và nghiệm thu công trình theo tiêu chí gì.
Suy hao đến từ đâu?
- Bản thân sợi quang: hấp thụ và tán xạ ánh sáng trong lõi thủy tinh — tỷ lệ thuận chiều dài tuyến.
- Mối hàn nhiệt: mỗi mối hàn tốt chỉ mất 0,01–0,1 dB, hàn lệch lõi có thể mất 0,5 dB trở lên.
- Đầu nối (connector): điểm ghép cơ khí SC/LC/FC tại ODF, mỗi điểm 0,2–0,5 dB.
- Uốn cong: bẻ gắt dưới bán kính cho phép làm ánh sáng thoát khỏi lõi — lỗi thi công phổ biến nhất, OTDR nhìn thấy như một "bậc" suy hao đột ngột.
- Bụi bẩn đầu connector: nguyên nhân số một của tuyến "tự nhiên yếu đi"; vệ sinh đầu nối giải quyết đa số sự cố.
Mức suy hao cho phép theo tiêu chuẩn
| Thành phần | Giá trị điển hình | Chuẩn tham chiếu |
|---|---|---|
| Sợi Singlemode G.652.D @1310 nm | ≤ 0,36 dB/km | ITU-T G.652 |
| Sợi Singlemode G.652.D @1550 nm | ≤ 0,22 dB/km | ITU-T G.652 |
| Sợi Multimode OM3/OM4 @850 nm | ≤ 3,0 dB/km | ISO/IEC 11801 |
| Mối hàn nhiệt | ≤ 0,1 dB (mục tiêu ≤ 0,05) | TIA-568 |
| Cặp đầu nối SC/LC | ≤ 0,5 dB (loại tốt ≤ 0,3) | TIA-568 |
Cách tính quỹ công suất tuyến quang
Quỹ công suất (power budget) = công suất phát của module − độ nhạy thu. Tuyến đạt khi tổng suy hao tuyến + dự phòng 3 dB nhỏ hơn quỹ này. Ví dụ tuyến 15 km Singlemode dùng module quang SFP 1310 nm: suy hao sợi 15 × 0,36 = 5,4 dB, cộng 4 mối hàn × 0,1 = 0,4 dB, cộng 2 cặp đầu nối × 0,5 = 1 dB → tổng 6,8 dB + 3 dB dự phòng = 9,8 dB. Module quang 20 km (quỹ ~14 dB) chạy thoải mái; module 10 km (quỹ ~10 dB) là vừa sát, không nên dùng.
Ngược lại, tuyến quá ngắn với module công suất lớn có thể làm bộ thu quá tải — khi đó cần lắp đầu suy hao quang (attenuator) 5–10 dB để đưa công suất về vùng an toàn.
Đo suy hao bằng gì?
- Máy đo công suất + nguồn phát (OPM/OLS): đo suy hao tổng end-to-end, đơn giản, chi phí thấp — phù hợp nghiệm thu tuyến ngắn.
- OTDR: "chụp X-quang" toàn tuyến, chỉ ra vị trí từng mối hàn, điểm gãy, điểm uốn cong theo mét — bắt buộc với tuyến dài và khi truy tìm sự cố.
- Bút soi quang: phát laser đỏ soi lỗi đứt gãy trong khoảng vài km đầu, kiểm tra nhanh liên tục tuyến.
Tuyến của bạn suy hao cao bất thường? Đội kỹ thuật THIETBIQUANG.NET nhận đo kiểm OTDR, hàn nối lại mối hàn kém và cung cấp cáp quang, phụ kiện quang chính hãng thay thế — hotline (024) 22255666.
